|
Pijaca kao prostor urbanog
komuniciranja
Jedna od karakteristika
razvijene gradske civilizacije jeste i pojava
alijenacije – otuđenja. Sociološka istraživanja
su potvrdila polaznu pretpostavku da se sa
porastom gradova, naročito preko svoje prirodne
granice rasta, javlja i pojava čovekovog
otuđenja. U velikim gradovima upadljivo raste
čovekova izolovanost, usamljenost, izgubljenost,
anonimnost. Slabe osećaji identifikacije i
integracije čoveka sa svojom socijalnom
sredinom, pa čak i sa porodičom sredinom.
Nastaje i širi se pojava, u sociologiji poznata
kao „Usamljena gomila“.
Alijenacija je svakako u vezi i
sa političkom sferom, ali tome doprinosi i
dehumanizirana humanistička teorija i praksa.
Posebnu ulogu u borbi protiv
alijenacije imaju javni – slobodni – neizgrađeni
gradski prostori, ulice, trgovi, parkovi i
pijace. Ovde urbanizam ostvarije svoju humanu
ulogu kojom će ljude upućivati na kontakte,
susrete i okupljanja.
Prostori na kojima se nalaze
pijace, naročito one u centralnoj zoni imaju
sledeće karakteristike:
-
Pijace su centri ukupne mreže gradskih
centara
-
Pijace su još uvek otvoreni i neizgrađeni
prostori
-
Pijace su javni prostori
-
Kupovina robe na pijacama realizuje se
peške, pa su to i pešački prostori, jer je kod
nas mreža tradicionalnih pijaca po gustini i
razmeštaju tako i formirana da je dostupna
pešaku.
-
Pijace su mesta gde je učestalost
kontakta izuzetno velika zbog svakodnevne
potrebe snabdevanja u funkciji osnovnih
čovekovih potreba
-
Na pijacam se prižaju veće mogućnosti za
međusobne kontakte i doživljavanja bliskosti sa
drugima – potreba pripadnosti, jer su dostupne
svim socijalnim i obrazovnim grupama stanovnika
-
Pijaca je mesto gde se svakodnevno
sučeljavaju kupac-kupac, kupac-prodavac,
kupac-roba, prodavac-prodavac, prodavac-roba
-
Pravo na korišćenje tezge na pijaci
prenosi se sa starih na mlađe u okviru iste
porodice
Ako, dakle, pijace shvatamo kao
centralnu funkciju koja se, kao mobilna, odvija
na gradskom trgu, onda je apsolutno prepoznajemo
u nabrajanju i definiciji karakteristika
centralnih gradskih funkcija i prostora.
Gradski centri su zone
koncentracije i susticanja opštih i posebnih
javnih komunikacionih prostora u gradu, u kojima
se odvijaju procesi razmene rada i informacija
iz više različitih oblasti društvene
proizvodnje.
Odlomak iz knjige "Pijaca
Kalenić"
Izdanje JKP Beogradske Pijace
Beograd 2000.
|
