|
Pijaca Zeleni venac
Pijacu Zeleni venac poznajem od 1967. godine. Na
njoj sam radio više puta, zavisno od potrebe
posla. Po nekim saznanjima ovo je najstarija
pijaca na Balkanu. Po nekim podacima prva
skupština piljara Srbije održana je na kuli ove
pijace 1918. godine.
U to vreme ova pijaca bila je u sastavu
komunalnog preduzeće Savski venac. Na pijaci su
bile isključivo tezge napravljene od drvene
građe koje su sami prodavci morali da naprave.
Pijačna taksa se naplaćivala od vrednosti robe
do njene konačne prodaje. Rezervacija tezgi nije
vršena radi pomeranja istih prilikom čišćenja i
pranja. Ujutro su upravnik pijace i naplaćivači
morali tezge da poređaju u red.
Roba se dopremala većinom zaprežnim kolima, a po
neki prevoznik koji je imao kamion vršio je
prevoz za više prodavaca. Pijaca se obuhvatala
veći prostor nego sada, a on je zahvatao i
površine današnje autobuske stanice koja vodi za
Zemun i Novi Beograd.
Na pijaci su bili sadašnji zidani objekti i neki
koji su porušeni izgradnjom okretnice za
autobuse. Pored tih objekata bila su i četiri
montažna kioska za prodaju voća i povrća.
Pijaca je morala da ima kontrolnu vagu, određen
broj vaga za izdavanje korisnicima i veliku vagu
koja je vagala više od 100kg. Pijaca je radila u
vremenu od 5 - 16h, dok su sve druge pijace
radile do 13h. Prestanak rada pijace oglašavao
se prvo klepetušom, zatim zvonom, da bi se u
skorije vreme oglašavanje vršilo putem razglasne
aparature.
Pijaca Zeleni venac je svojim arhitektonskim
rešenjem jedinstvena pijaca u Srbiji i kao takva
stavljena je pod zaštitu države kao kulturni
spomenik.
To je pijaca uvek puna žagora prodavaca i kupaca
iz svih krajeva naše zemlje jer se nalazi u
samom centru Savskog platoa.
Snabdevanje ove pijace vršilo se iz okolnih sela
Beograda - Višnjice, Slanaca, Velikog sela, Ovče,
Borče i okoline sela Obrenovca i Uba. Iz Srema i
Banata dolazili su robni proizvođači koji nisu
vršili prodaju na tezgama, jer su prodavali
bostan na pijaci.
Po kazivanju Bore Todorovića iz sela Višnjice,
koji je prisutan na ovoj pijaci blizu 50 godina,
pomenuta sela imala su ranije daleko veće
površine za uzgajanje poljoprivrednih kultura
nego sada. Sadilo se i po hektar krompira, ali
tada nisu znali šta je zlatica, jer je faktički
nije ni bilo. Danas ogroman broj tih parcela
zauzimaju stambena naselja pa su i deca prestala
da se interesuju za poljoprivrednu proizvodnju.
Na selu su ostala mahom staračka domaćinstva.
Na ovoj pijaci najviše su se prodavali mlečni
proizvodi, ali i živinsko, ćureće, pačije i
guščije meso.
U maju mesecu 1963. godine izvršeno je
objedinjavanja svih pijaca sa teritorije grada
Beograda koje su do tada bile organizovane po
opštinama, u jedinstvenu radnu organizaciju -
Gradsku pijačnu upravu.
Na taj način objedinjena su sredstva i
jedinstven razvoj i organizacija svih pijaca.
Pijace se modernizuju, a naplata pijačne takse
se unapređuje prelaskom na prodaju tezgi. Na taj
način je olakšan rad svim radnicima u naplati, a
i dobijena su i značajna sredstva za izgradnju i
rekonstrukciju pijaca.
Poslednjom rekonstrukcijom pijace Zeleni venac
poremećeni su odnosi na štetu zelenog dela
pijace. Ako bi se koristili uporedni podaci iz
sadašnjeg vremena i godina pre rekonstrukcija
može se zaključiti da je ova pijaca nekada 90%
bila poljoprivredna pijaca. Sada se taj odnos
menja u korist zanatskih proizvoda.
Ukoliko bi došlo do izgradnje hale za mlečne
proizvode, stekli bi se bolji
sanitarno-higijenski uslovi, a tezge bi mogle da
se iskoriste za bolje snabdevanje
poljoprivrednim proizvodima. Kao važan faktor u
očuvanju sredstava i održavanje higijene na
samoj pijaci treba preispitati mogućnost njenog
ograđivanja ogradom od kovanog umetničkog gvožđa
koja bi se uklopila u ambijent sredine.
Odlomak iz knjige "Beogradske gradske pijace"
JKP Beogradske pijace
Beograd 1999.
|
